 |
 |
| |
|
NEGATIF SARTLANMAYA ORNEK! (turkiye)
Kafese beş maymun koyarlar. Ortaya da bir merdiven konur ve tepesine de iple bir
kangal muz asılır.
Her bir maymun merdivenleri çıkarak muzlara ulaşmak istediğinde dışarıdan
üzerine soğuk su sıkılır. Her bir maymun aynı denemeyi yapar, buz gibi soğuk
suyla ıslatılır. Bütün maymunlar bu denemeler sonunda sırılsıklam ıslanırlar.
Bir süre sonra muzlara doğru hareketleneni diğer maymunlar engellemeye başlar.
Su kapatılıp maymunlardan biri dışarı alınır, yerine yeni bir maymun konulur.
İlk yaptığı iş, koşup muzlara ulaşmak için merdivene tırmanmak olur. Fakat diğer
dört maymun buna izin vermez ve yeni maymunu bir de döverler.
Daha sonra ıslanmış maymunlardan biri daha yeni bir maymunla değiştirilir. Ve o
da merdivene ilk yaptığı atakta dayak yer. Bu maymunu en şiddetli ve
istekli döven de biraz önce diğerleri tarafından engellenen ve ilk dayağı yiyen
birinci yeni maymundur. Islak maymunlardan üçüncüsü de değiştirilir. Bu da ilk
atağında diğerleri tarafından cezalandırılır. Diğer dört maymundan yeni gelen
ikisinin en yeni gelen maymunu niye dövdükleri konusunda hiç bir fikirleri
yoktur ama en iştahlı dövenler de onlardır.
Sonra en baştaki ıslanan maymunların dördüncü ve beşinciside yenileriyle
değiştirilir. Ama tepelerinde o bir kangal muz hala asılı olduğu halde artık hiç
biri merdivene yaklaşmamaktadır.
Neden mi?
Çünkü burada işler böyle gelmiş ve böyle gitmektedir...
İşte bu nokta organizasyonel (ya da toplumsal) negatif öğrenmenin şartlanmanın
başladığı yerdir.
Artık Türkiye'de olduğu gibi kötü yönetilmeyi ve maymun davranışını
kanıksarsınız, hatta hayatınızdan memnun olmaya başlar,
kurulu düzenin savunucusu olup karşı çıkana da en çok ve en iştahla siz engel
olursunuz.