ABD’li laiklik savunucusu avukat Michael
Newdow, ABD Doları üzerindeki ‘Biz tanrıya inanırız’ cümlesinin laikliğe
aykırı olduğunu iddia etti. Newdow, bu cümlenin dolar üzerinden
çıkartılması için Kaliforniya’da dava açacağını açıkladı.
Newdow, bütün amacının, ‘devletin bütün Amerikalılara eşit muamele
yapmasını sağlamak’ olduğunu belirtti. Newdow, daha önce de öğrencilerin
okuduğu ‘ulusa bağlılık andı’nda geçen ‘Tanrının emrindeki halk’ sözünü
dava konusu yaparak adını duyurmuştu. Mahkeme, bu sözlerin laiklik
ilkesine ters olduğunu belirterek dava açan Newdow’a Eylül ortalarında hak
vermiş, hükümet de bu kararı temyiz edeceğini açıklamıştı.
İÇ SAVAŞTAN KALMA
ABD dolarının üzerinde yer alan ‘In God We Trust’ (Biz tanrıya inanırız)
ibaresi ABD iç savaşından kalma. ABD Hazine Dairesi belgelerine göre sözü
edilen ibare ilk kez, 9 Aralık 1864’te piyasaya sürülen 2 centlerin
üzerinde yer aldı. İç savaş sırasında yaşanan zor günlerde dini ve ulusal
hassasiyetleri artan bir çok Amerikalı, 1861 yılında ABD Hazinesi
Sekreteri Salmon P. Chase’e dilekçe göndererek ABD Doları’nın üzerinde
dini ve ulusal ifadelerin yer almasını istedi. Başvuruları değerlendiren
Hazine Başkanı konuyu politikacılara iletti. Doların üzerinde yer alacak
kelimeler hakkında uzun tartışmalar yaşandı. Hem Amerikalılar’ın
isteklerini yerine getirecek, hem de görsel olarak beğenilecek tasarımlar
üzerinde çalışıldı. Bir ara Amerikan parasının üzerine ‘Our God, Our
Country’ (Tanrımız, ülkemiz) yazılması düşünüldü. Ancak son anda ‘In God
We Trust’ cümlesinde karar kılındı.
1864’TE BASILDI
Paranın basılması için gerekli olan yasa 1863 yılı Aralık ayında
çıkartıldı. ABD Darphanesi 1864 yılının 9 Aralık günü üzerinde ‘In God We
Trust’ yazan ilk 2 centleri piyasaya sürdü. 3 Mart 1865 tarihinde çıkan
bir başka yasa ile aynı ibare gümüş ve altın doların üzerine de yazılmaya
başlandı. Ancak bazı centlerin üzerinde bu ibare yer almadı. Örneğin 1883
ile 1938 yıları arasında basılan 5 centlerde Amerikalılar’ın tanrıya
bağlılık ifadesi yer almamıştı. 1938 yılında nikel paraların basılmaya
başlanmasıyla dini ifade tekrar 5 cent’in üzerinde yer aldı.
1957’DE KAĞIT PARADA
İbarenin kağıt paranın üzerinde yer alması ise 1957 yılında gerçekleşti. 1
Ekim 1957 tarihinde üzerinde ‘In God We Trust’ yazan ilk kağıt dolarlar
piyasaya sürüldü. 1964 yılının mart ayında ibareyi taşıyan 5 dolar ve aynı
yılın nisanında ise ibareyi taşıyan 10 dolarlıklar, ekim ayında 20
dolarlık banknotlar piyasaya sürüldü. ‘Biz Tanrıya inanırız’ cümlesi 50 ve
100 dolarlık banknotların üzerine ise 1966 yılı Eylül ayında yazıldı.
